Atanukana mak tipatshimuna

Ueshkat tshishennu an aiamiapan. Uin an uishamakanipan auassa enniunitaui, shutshishtamakanipan auass ekue uinakanit tshe ishinikatakanit Mani kie ma Shushep. Eukuan nanitam aitinanuipan.

Mishta-apashtapanat aiamieunnu Innuat kassinu tshekuannu etutakaui. Apu ut nasht apashtaht anite manitushiunnu iu Mitushapeu. Mishta-aiamiapanat kie mishta-apatenitamupanat nenua tshishikua meshta-aiamiananuniti.

Ueshkat innu animiuipan nete nutshimit etati. Apu ishinakuak anutshish, anu uetshiu.

Tipatshimu Mitushapeu ka utatshimikut ukauia eka menuinniunniti. Mishta-ushkuinipani ukauia peikuan kie mishta-atussenipani. Kassinu anitshenat ishkueuat mishta-atussepanat at shukᵘ eka menuinniutaui. Apu ne ishinakuak anutshish iu.

Marie Mckenzie parle de la fabrication des raquettes. Elle parle d’une façon de tisser les raquettes qui n’est pas recommandée. Elle raconte une anecdote sur ce sujet.

Nanitam tshekuan ashamitunanuipan nepatakaniti kie uauitshitunanuipan miam auen iakushiti. Uipat kushpipanat auenitshenat eka tshekuannu matshitaui innu-assit. Auen nepatatsheti, kassinu auennua tepaueu etashiniti. Nutim tshekuan ashamitunanuipan.

Eshkᵘ eka kushpiht ashuapamituat, passitsheuat tshetshi uitahk etaht anite kie ma tshetshi uitahk tekushiniht.

Tapan anite innu kuenenitak atauitshuapissinu nete nutshimit mak tapanat kie kakusseshiht/mishtikushuat kuenenitahk. Apu ut mishta-mishati ne atauitshuapiss kie ne mitshim, utit ut petautakanipan.

Ueshkat, apu ut minakaniht tshetshi taht auassat anite pessish menuinniuti ishkueua nutshimit. Tshitishauakanipanat tshe ishpish minuinniuniti nenua ishkueua. Ben Mckenzie tipatshimu ka tshitishauakaniht peikuau euassiut.

Mishta-shashish, apu ut nipik. Mukᵘ tshiam pipunipan. Auass nakatiku uikanisha anite matukapit, usham utikumu itakanu. Katshi tshituteniti ukauia mak utauia, mishta-mau apu tshimuet. Uapameu pietuteniti Atshena, shetshishu. Mukᵘ ma, nenua umushuma uitshiku, natutikumatiku ekue tshiuetaikut. Tekushiniht nete etaniti uikanisha, apu minuatikut nenua ukaumaua, Atshen ekue tshitutet. Eshkᵘ eka tshitutet, ekue itat “akua ma eka tshi tshimueuiekui mati ne nussim”. Nenu tshipa minuatamᵘ tshi pimutakuatat nipin-pineshisha. Ekue tshitutenanut inanu, natshi-nipinenanu. Ui tutuakanu auass tshetshi tshimuet. Mitshetuat auenitshenat tshatuteht netuapamaht nipina. Meshkuakaniht nipinat, tshika mamishkutshipanu nipin inanu. pipun-pishimuat. Kutuasht-tatupishimua tshika nipin kie kutuasht-tatupishimua tshika pipun. Tapue ma auass ekue pimutakuatat pineshisha. Tshek ma anite apu takushinit auass, natuapamakanu, mukᵘ umatshunishima takuanua. Akushiu anite mishtikut pineshish itakanu. Utinikushapan nana pineshisha, uishaushinua mak miam uetakunishkueunishiti eshinakushiti.

Auass nakatiku utauia kie ukauia usham utikumu. Atshena utitiku, natutikumatiku ekue tshiuetaikut nete etaniti uikanisha. Tekushiniht nete etaniti uikanisha, apu minuenitakannit pieshikut Atshena. Kau ekue tshituteniti. Uitamakuat Atshena tshe ui tshimueuiaht auassa, usham tshika mishta-manua. Tapue ma, mishta-mau auass eka uiapamat umushuma. Kassinu tutuakanu tshetshi tshimuet. Ui pimutakuateu nipin-pineshisha. Ueshkat anite assi muku pipunupan. Natshi-nipinenanu, mitshetuteuat aueshishat. Mitshet tshekuannu natshishkamuat, mitshet auennua tepaueuat. Tshek ma ekue mishkuakaniht nipinat, ekue tshi pimutakuatat auass. Eshpish nenu tutak apu uapamakanit nana, miam pineshish ishinakushu itakanu. Ne eshpanit, eukuan uet tshi tshissenimakaniht tshe itashiht pishimuat, tshe pipuk kie tshe nipik.

Tipatshimu Mani aitinanunit auass nepiti nutshimit. Apu ut nikuashkatakanit nutshimit, nashipetaiakanipan.

Ueshkat uipat auassat ishi-ashamakanipanat nutshimiu-mitshiminu.  Anutshish nasht apu mitshiht nenu auassat, matshimatamuat.

Tapanat anite innuat uetshimauht, uinuau e kapitenuht. Uitshieuat innua ianimuniti, uauetashumeuat auennua.

Kueshpinanuti, utinakanu peikᵘ innu tshetshi kapitenut. Uin nenu tshika uitamᵘ tan tshe aitinanunit. Utiniku innua usham shutshenimiku kie kassinu natutuakanu.

Ueshkat, mamu aiamiananipan, pimutepan ne tshishennu niatshi-aiamituatshet nuash nete mishta-shipit itutepan.

Nutshimit etananuti, minu-uitamuakanipan tshekuannu ueshkat ishkueu, mishta-apatishu etati. Kassinu aitatussenanuipan nete nutshimit : e kussikuashunanut, e maushunanut, e massinitshenanut. Kassinu tshekuan apatanipan, mate massinitshenanipan kie ne apatanipan utashtishimeukᵘ, pashakanipan, eukuan an usheshtakuiapimikashunanipan.

Miam nakana ka aitiht innuat eshkᵘ eka tshitshipaniht etusseht, Enen aiamiau. Pakushenitamᵘ tshetshi minupannit tshe aitatussenanunit umenu kashikanit.

Ka ishinakuannit utinniun mak utatusseun ishkueu nutshimit e ashuapamaushuti. Menuinniuti tepishkanit, shaputue ekue unit uiapannit ekue pimutet kie uin. Apu ut minekash nakauikanut ishkueu menuinniuti.

Ueshkat, innu mishta-shatshikupan unataun, mukᵘ eshinakuannit tshekuannu iapashtati e nataut tshi nipatatshepan. Mak ashit, innuat nipaiepanat atikua mukᵘ tshe ishpish ishpaniht tshetshi mitshishuht. Minuenitamupanat nepaiataui peikᵘ kie ma nishᵘ atikua, apu anu ut nipaiaht. Anutshish, mishta-nipaiakanu atikᵘ. Apu ishinniunanut miam ueshkat.

Mishta-kashekauat kueshpitakanitaui anitshenat auassat tsheshkutamuakanitaui innu-aitunnu. Mishta-natutamuat uatamuakanitaui tshe aitutuaht aueshisha. Tan tshe aitiht natautaui, mishta-akua tshika ui tutakanu. Mishta-akua tutuakanu napeu netauti, umatshunishima tshe ishinakuaniti. Mishta-ait itenitakuan anutshish.

Uauitamᵘ Mani eshinakuanniti atusseuakana ka tutaminiti unapemipana.

Uauitamᵘ Mani tan ka aitinanut apak etananuti.

Mani ushtesha nutim aitutuenipani aueshisha nepaianiti ekue tshissimupan uiashinu meshekut anite nepatshet eshkᵘ eka tshiuetatat anite uatshinanunit.

Akua tutuakanipan aueshish katshi nipaiakanit. Mishta-ishpitenimakanipan.